Een BV oprichten klinkt spannend, maar het begint allemaal met één cruciaal document: de notariële akte van oprichting. Zonder die akte bestaat je vennootschap simpelweg niet. Toch weten verrassend veel startende ondernemers niet precies wat erin staat, wanneer de akte rechtsgeldig wordt en welke valkuilen er op de loer liggen. Wie al vóór het passeren van de akte handelt namens de vennootschap, kan persoonlijk aansprakelijk worden gesteld. Dat is geen theoretisch risico, maar een situatie die in de praktijk regelmatig voorkomt. Deze gids loopt stap voor stap door de notariële oprichtingsakte: van juridische definitie tot kosten, van ingang tot de gevaren van handelen “in oprichting.”
De notariële akte van oprichting is het officiële document waarmee een rechtspersoon, zoals een BV (Besloten Vennootschap), wordt geboren. Zonder dit document kun je geen BV, NV, stichting of vereniging oprichten in Nederland. Het is de juridische geboorteakte van je onderneming, opgesteld en ondertekend bij een notaris. De akte legt de spelregels van de vennootschap vast en geeft haar een juridische identiteit die losstaat van de oprichters zelf.
Wat de akte bijzonder maakt, is dat ze niet zomaar een contract is tussen partijen. Het is een authentieke akte, opgesteld door een bevoegd ambtenaar (de notaris), waardoor de inhoud ervan een bijzondere bewijskracht heeft. Dat betekent dat een rechter de inhoud van een notariële akte als juist beschouwt, tenzij het tegendeel wordt bewezen. Die extra juridische zekerheid is precies de reden waarom de wet een notariële akte voorschrijft voor het oprichten van bepaalde rechtsvormen.
Juridisch gezien is de akte van oprichting een notarieel verleden document waarin de oprichter(s) verklaren een rechtspersoon in het leven te roepen. De akte bevat verplicht de statuten van de vennootschap en een aantal wettelijk voorgeschreven gegevens. Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek schrijft precies voor wat erin moet staan.
De functie van de akte is drieledig. Ten eerste creëert zij de rechtspersoon. Ten tweede legt zij de interne regels (statuten) vast. Ten derde beschermt zij derden, omdat iedereen via het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK) de inhoud kan raadplegen. Die transparantie is essentieel: leveranciers, banken en andere partijen moeten kunnen nagaan wie bevoegd is om namens de vennootschap te handelen.
Dit is een veelvoorkomend misverstand: de statuten en de oprichtingsakte zijn niet hetzelfde, hoewel ze in één document zitten. De oprichtingsakte is het overkoepelende document. De statuten vormen een onderdeel daarvan.
De oprichtingsakte bevat naast de statuten ook aanvullende informatie, zoals de namen van de eerste bestuurders, het aantal en de waarde van de uitgegeven aandelen bij oprichting, en de verklaringen van de oprichters. De statuten zelf bevatten de structurele spelregels: hoe worden besluiten genomen, wat zijn de bevoegdheden van het bestuur, hoe worden aandelen overgedragen? Denk aan de statuten als de grondwet van je BV, terwijl de oprichtingsakte het bredere geboortedocument is dat ook de specifieke omstandigheden van de oprichting vastlegt.
Niet elke onderneming heeft een notariële akte nodig. Een eenmanszaak of vof (vennootschap onder firma) kun je oprichten zonder tussenkomst van een notaris. Maar zodra je kiest voor een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid, is de gang naar de notaris onvermijdelijk.
De volgende rechtsvormen vereisen in Nederland een notariële oprichtingsakte:
Voor de meeste ondernemers in 2026 is de BV de logische keuze. Zeker als je overweegt een holdingstructuur op te zetten, waarbij je een persoonlijke holding-BV boven een werkmaatschappij plaatst. Die structuur biedt risico-isolatie (schulden van de werkmaatschappij raken niet je holding) en fiscale voordelen via de deelnemingsvrijstelling. Beide BV’s hebben elk hun eigen notariële oprichtingsakte nodig.
De notaris is geen stempelmachine. Bij het oprichten van een BV voert de notaris een aantal verplichte controles uit. Zo verifieert de notaris de identiteit van de oprichters, controleert of de gekozen bedrijfsnaam niet misleidend is, en toetst of de statuten voldoen aan de wettelijke eisen.
Sinds de invoering van de Wwft (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme) is de notaris ook verplicht om cliëntonderzoek te doen. Dat betekent dat de notaris de UBO (Ultimate Beneficial Owner, de uiteindelijk belanghebbende) moet identificeren en registreren. De notaris past hierbij het juiste niveau van Customer Due Diligence toe: standaard, vereenvoudigd of verscherpt, afhankelijk van het risicoprofiel. Bij politiek prominente personen (PEP’s) of oprichters uit hoog-risicolanden geldt altijd een verscherpt onderzoek. De notaris staat onder toezicht van het Bureau Financieel Toezicht (BFT), dat controleert of deze verplichtingen worden nageleefd.
De wet schrijft vrij precies voor wat er in een oprichtingsakte moet staan. Toch is er ruimte voor maatwerk, en juist daar maken veel ondernemers fouten door standaardstatuten klakkeloos over te nemen.
De akte vermeldt de volledige naam, geboortedatum, adres en woonplaats van iedere oprichter. Bij een holdingstructuur is de oprichter niet een natuurlijk persoon, maar de holding-BV zelf, met vermelding van haar KvK-nummer en statutaire zetel.
Daarnaast worden de eerste bestuurders benoemd in de akte. Dit is een belangrijk moment, want vanaf het passeren van de akte zijn deze bestuurders bevoegd om de vennootschap te vertegenwoordigen. De akte kan ook een raad van commissarissen benoemen, al is dat bij de meeste BV’s niet verplicht. Vergeet niet dat bestuurders in het UBO-register moeten worden opgenomen als zij een belang van meer dan 25% hebben of anderszins als uiteindelijk belanghebbende kwalificeren.
Elke oprichtingsakte bevat een doelomschrijving. Die hoeft niet tot in detail te specificeren wat de BV gaat doen, maar moet wel een indicatie geven van de activiteiten. Een te ruime omschrijving (“alle activiteiten die de vennootschap wenselijk acht”) is juridisch toegestaan, maar kan problemen opleveren bij banken die willen begrijpen wat je onderneming precies doet.
De statutaire zetel (ook wel maatschappelijke zetel genoemd) is de gemeente waar de BV formeel is gevestigd. Dit hoeft niet het feitelijke kantooradres te zijn, maar bepaalt wel welke rechtbank bevoegd is bij geschillen. De keuze voor een statutaire zetel lijkt onbelangrijk, maar kan bij juridische procedures het verschil maken.
Sinds de invoering van de Flex-BV in 2012 is er geen minimumkapitaal van €18.000 meer vereist. Je kunt een BV oprichten met een aandelenkapitaal van slechts €0,01. Dat klinkt aantrekkelijk, maar bedenk dat een te laag kapitaal vragen kan oproepen bij banken en zakenpartners over de financiële basis van je onderneming.
De akte vermeldt het aantal aandelen, de nominale waarde per aandeel en wie welke aandelen krijgt. Ook de stemrechten worden vastgelegd. Bij een BV met meerdere aandeelhouders is dit cruciaal: je kunt stemrechtloze of winstrechtloze aandelen creëren, wat flexibiliteit biedt bij het aantrekken van investeerders of het belonen van medewerkers. De verdeling van stemrechten bepaalt uiteindelijk wie de controle heeft over de vennootschap, dus neem hier de tijd voor.
Dit is misschien wel het meest onderschatte onderdeel van het hele oprichtingsproces. Wanneer begint je BV juridisch te bestaan? Het antwoord is niet zo simpel als “wanneer je bij de notaris zit.”
De BV ontstaat op het moment dat de notaris de akte passeert. Dat is het precieze juridische geboortemoment. De notaris leest de akte voor (of geeft een samenvatting als alle partijen daarmee instemmen), waarna de oprichters en de notaris de akte ondertekenen.
Vanaf dat moment heeft de BV rechtspersoonlijkheid. Ze kan contracten sluiten, eigendommen bezitten en in rechte optreden. De datum en het tijdstip van passeren worden in de akte vermeld, wat relevant kan zijn als er op dezelfde dag meerdere rechtshandelingen plaatsvinden. In 2026 bieden steeds meer notarissen de mogelijkheid om het voortraject volledig digitaal af te handelen, inclusief identificatie via videoverbinding, hoewel de ondertekening van de akte zelf nog altijd bij de notaris plaatsvindt.
Na het passeren van de akte moet de BV worden ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De notaris verzorgt deze inschrijving doorgaans dezelfde dag of de dag erna. Bij de inschrijving krijgt de BV een KvK-nummer en een RSIN (Rechtspersonen en Samenwerkingsverbanden Informatienummer), dat nodig is voor de Belastingdienst.
Hier zit een belangrijke nuance. De BV bestaat al vanaf het passeren van de akte, maar zolang de inschrijving bij de KvK niet is voltooid, zijn de bestuurders hoofdelijk aansprakelijk voor rechtshandelingen die namens de BV worden verricht. Dat is een risico dat veel ondernemers niet kennen. Zorg er dus voor dat de inschrijving zo snel mogelijk na het passeren plaatsvindt. In de praktijk duurt het gehele proces van passeren tot volledig operationeel zijn (inclusief bankrekening en btw-nummer) meestal een tot drie weken, afhankelijk van de snelheid van de bank en de Belastingdienst.
Het komt regelmatig voor dat ondernemers al vóór de officiële oprichting activiteiten willen ontplooien. Je hebt een klant die niet wil wachten, of je moet een huurcontract tekenen voor kantoorruimte. In dat geval handel je namens een “BV in oprichting” (BV i.o.).
Handelen namens een BV i.o. is toegestaan, maar brengt serieuze risico’s met zich mee. Degene die namens de BV i.o. handelt, is persoonlijk en hoofdelijk aansprakelijk voor alle verplichtingen die worden aangegaan. Die aansprakelijkheid verdwijnt pas op het moment dat de BV, na oprichting, de rechtshandelingen bekrachtigt. Bekrachtiging gebeurt door het bestuur van de inmiddels opgerichte BV, meestal stilzwijgend door de verplichtingen gewoon na te komen.
Maar als de BV de rechtshandeling niet bekrachtigt, of als de BV nooit wordt opgericht, dan blijf je als persoon aan de haak hangen. Stel dat je namens een BV i.o. een huurcontract van vijf jaar tekent en de oprichting valt door: dan ben je persoonlijk aansprakelijk voor de volledige huursom. Wees hier dus uiterst voorzichtig mee. Gebruik de aanduiding “i.o.” altijd in je correspondentie en contracten, zodat de wederpartij weet dat de BV nog niet bestaat. En beperk het aantal verplichtingen dat je aangaat in deze fase tot het absolute minimum.
De kosten voor het oprichten van een BV via een notaris variëren in 2026 aanzienlijk. Bij een traditionele notaris betaal je al snel tussen de €500 en €1.500, afhankelijk van de complexiteit van de statuten en of je maatwerk nodig hebt. Voor een standaardoprichting met één aandeelhouder en simpele statuten zit je aan de onderkant van die bandbreedte. Kies je voor een holdingstructuur met twee BV’s, dan verdubbelen de kosten niet per se, maar reken op een meerprijs van €300 tot €700.
Naast de notariskosten zijn er bijkomende kosten. De inschrijving bij de KvK kost een klein bedrag, en je hebt een zakelijke bankrekening nodig waarvoor banken steeds vaker maandelijkse kosten in rekening brengen. Het openen van die bankrekening is trouwens vaak het meest tijdrovende onderdeel: sommige banken doen er in 2026 nog steeds twee tot vier weken over, mede door de verscherpte Wwft-controles.
De administratieve afhandeling na de oprichting omvat de volgende stappen:
Wie het proces zo soepel en betaalbaar mogelijk wil doorlopen, doet er goed aan om een gespecialiseerde dienstverlener in te schakelen die het hele traject digitaal begeleidt. Bij UwBVoprichten.nl kun je het volledige oprichtingsproces online doorlopen, ondersteund door ervaren notarissen, tegen de laagste tarieven in Nederland. Het scheelt je niet alleen geld, maar ook de tijd die je anders kwijt bent aan het vergelijken van notarissen en het verzamelen van documenten. Start BV oprichting en heb je BV binnen enkele dagen operationeel.
De notariële akte van oprichting is geen formaliteit die je er even bij doet. Het is het fundament waarop je hele onderneming rust. Wie de inhoud van de statuten serieus neemt, de risico’s van handelen in oprichting begrijpt en de administratieve stappen na het passeren niet laat liggen, voorkomt problemen die later veel duurder zijn dan de notariskosten ooit waren. Neem de tijd om het goed te doen, of laat het doen door mensen die het dagelijks doen.